Birkaç yıl önce şeker hastası olduğumdan şüphelenerek bir dizi test yaptırmıştım. Babamda tip 2 diyabet vardı ve sık susadığımı düşünüyordum. Değerler normal sınırlar içinde olmakla birlikte üst sınıra daha yakındı. Doktorum babamdan dolayı risk altında olduğumdan yıllık olarak kontrol ettirmemi önerdi. Lakin değerlerin normal çıkması ile aklımdan çıktı gitti ve kontrol falan da ettirmedim.

Kadın doğum doktorum gebeliğimin 24. haftasındaki rutin kontolümde gestasyonel diyabeti açıkladı ve kontrol için test istedi. Hamileliğin bir sürü acayip olası yan etkisi içinde, bunun bende çıkacağından emindim, ve çıktı da.

Edindiğim bilginin kısa özeti:
Gestasyonel diyabet, bazı kadınlarda, hamilileliklerinin 24-28. haftaları arasında ortaya çıkan bir tür şeker hastalığı. Çoğunlukla ailesinde tip 2 diyabet olan ya da hamileliklerinde fazla kilo alan kadınlarda görülüyor. Genelde doğumla birlikte ortadan kalkıyor ama ileride şeker hastası olma potansiyelinizin yüksek olduğu anlamına da geliyor.

Kontrol altına alınmadığında bebek için önemli riskler oluşturuyor. Vücutta şekerin kandan hücrelere taşınması işi pankreastan salgılanan insülin hormonu aracılığı ile yapılıyor. Bebeğin ihtiyacı olan şeker annenin kanından plasenta aracılığı ile taşınıyor. Ancak, bu şekeri hücrelere iletecek olan insülin plasenta kanalı ile iletilmiyor ve bebeğin kendi pankreası tarafından üretiliyor. Şekerin yüksek olması durumunda bebek bu şekerden kurtulmak için normalden fazla insülin üretimine ihtiyaç duyuyor. Bu fazla insülin yardımı ile fazla şeker hücrelere gidiyor. Sonuç olarak, bebeğin hücrelerinde ihtiyacından fazla enerji depolanmış oluyor. Bu durumda tosun tabir edilen iri bir bebek meydana gelebiliyor. Her ne kadar tosuncuklar toplumumuzda rağbet görse de, bebek ve anne için doğum güçleşiyor ve yaralanma riskleri artıyor. Aynı zamanda şekerden kaynaklı irilik bebeğin obez bir çocuk olmasına da yol açabiliyor. Başka bir risk de, bebeğin bu yüksek insülin üretimine alışarak doğum sonrasında da fazla insülin üretmeye kalkışması ihtimali. Bebek fazla insülin salgılıyor ama sütten fazla şeker sağlanmıyor. Bebeğin ani şeker düşüklüğü (hipoglisemi) krizine girmesi riski ortaya çıkıyor. Bu da yenidoğan bebekte beyin hasarı gibi ciddi sorunlara yol açabiliyor.

Buraya kadar oldukça kötü görünüyor değil mi? Hemen telaşa kapılmayın çünkü yukarıda söz ettiğim şeyler hep yüksek şekerin kontrol altına alınmadığı durum için geçerli (bu da aslında farkedilmemesi demek sanırım). Benim şekerim kadın doğumcum (Alper Mumcu) ve diyetisyenimin (Ayşe Korkmaz) de yardımıyla kolayca kontrol altına alındı ve 3095 gram ağırlığında tamamen sağlıklı bir bebek dünyaya getirdim. Eğer doktorunuzun tavsiyelerine uyarsanız siz ve bebeğiniz için avantajlar bile sağlıyor. Nasıl mı? Bir sonraki yazımı okuyun.

Teşhis süreci:
24. hafta kontrolünde doktorum benden bir test yaptırmamı istedi (24-28 hafta arasında yapılabiliyor). Bu testi yaparken gün içinde (aç olmak gerekmiyor) 50 gram glikoz içeren bir oralet içirdiler. Oraleti içmeden önce ve içtikten bir saat sonra şekerim ölçüldü. Sonrasındaki değer (tokluk şekeri deniyor) olması gerekenden yüksek çıktı. Doktorum bunun yüksek çıkmasının ille de gestasyonel diyabet olduğu anlamına gelmeyeceğini ve başka bir tetkik daha yapılması gerektiğini iletti. Bu test 100 gram'lık glikoz yükleme (OGTT) testi idi ve maalesef bunun sonucunun da pozitif çıkması ile durumum kesinleşmiş oldu.

Şeker yükleme testi (OGTT):
Sabah aç olarak laboratuvara gittim. Birden çok kez kan alınacağından kolum delik deşik olmasın diye kelebek taktılar. Açken kan ve idrar örneği verdim. Daha sonra 100 gram glikoz içeren feci derecede şekerli bir limonata içirdiler. Limonatayı içtikten 1,2 ve 3 saat sonra yine kan ve idrar örneği aldılar. Test sürecinde bir şey yemeniz ve laboratuvardan ayrılmanız yasak. Zaten aç karnına o kadar şekeri içtikten sonra, 3 saat de hiçbir şey yemeden bekleyince ortalıkta dolanacak haliniz kalmıyor. Benim biraz başım döndü ve hafif gözüm karardı. Ve o vaziyette vakit geçirebilmek için tek yapabildiğim magazinlerdeki resimlere bakmak oldu. Biraz şekerleme yapmak istedim ama ona da izin vermediler, sonuçları etkiliyormuş. OGTT yaptıracaklara tavsiyem, laboratuvar seçerken rahat bir kanepesi olmasına dikkat etmeleri ve test için yalnız başlarına gitmemeleri (en azından test bitiminde yalnız ayrılmayacak şekilde ayarlama yapılabilir).  Test uzun sürdüğü ve takip gerektirdiğinden (aç bir hamileyi uyanık tutmaya çalışmak kolay iş değil doğrusu :)) bazı laboratuvarlar randevu ile yapıyorlar bu testi (örnek Nişantaşı, Amerikan hastanesinin lab'ı). Bu ihtimale de dikkat etmekte yarar var.

Jinekolojistim beni uygun bir diyet hazırlanması için diyetisyene yönlendirdi. Eğer şekerim diyetle kontrol altına alınamasaydı insülin iğnelerine ihtiyacım olacaktı...devamı var

Kitubi'ye E-posta ile Abone Olun

in english