Besin alerjisi vs. Besin İntoleransı

Neptün’ün döküntüleri, annemin döküntüleri…Derken kendimi hep uzak tutmaya çalıştığım alerji konusunun derinliklerinde buluverdim. Bunca yıldır bu konu bu kadar gündemde iken böylesine net bir ayrımın farkına varmadığım için şaşkınım. Sizlerle de hemen paylaşmak istedim.

HNCK7947

Gıda intoleransı (hassasiyeti) ile gıda alerjisinin farkı nedir?

Besin İntoleransı:

  • Gıdalardaki bazı kimyasallara (doğal kaynaklı da olabilir) karşı farmakolojik reaksiyondur (bir ilacın yan etkileri gibi düşünün).
  • Çocuklarda daha yaygındır, çünkü yedikleri besinden aldıkları kimyasal miktarı vücut ağırlıklarına göre daha yüksek bir doz oluşturmakta. Besin intoleransı hormonların etkisi ile hamile kadınlarda da oldukça yüksek. İleri yaştaki kişiler de ilerleyen yaş ile karaciğer ve böbrekleri kimyasalları vücuttan atma becerisi azaldığı için besin intoleransına daha eğilimli. Benzer şekilde parmakolojik ilaçlara, toksik kimyasallara maruz kalan ya da hastalıklarla savaşan kişiler de daha kolay besin intoleransı geliştirebiliyor.
  • Alerjiye göre daha sık görülüyor (bazı uzmanlar toplumun %10’unda görüldüğünü belirtiyor) ve bebekleri, çocukları, yetişkinleri etkiliyor.
  • Bir gıda hassasiyeti reaksiyonunun görülmesi besin alındıktan sonra 48 saati bulabiliyor. Eğer gıda hassasiyeti olan bir kişi sorun yaratan besin/kimyasala sürekli maruz kalıyorsa semptomlar bir besine reaksiyon gibi değil, kronik sorunlarmış gibi gözleniyor.
  • Besin intoleransı dozla doğru orantılıdır. Bazı insanlar diğerlerine göre daha hassastır ve daha küçük dozlarda diğerlerinden daha fazla reaksiyon gösterebilirler.
  • Günümüzde besin intoleransını kesin bir şekilde tespit edecek bir test etme yöntemi bulunmamakta. Tespit etmenin en iyi yolu eliminasyon diyeti, yani şüphe duyulan kimyasalı içeren besinleri bir süreliğine tamamen diyetinizden çıkartarak semptomların ortadan kalkıp kalkmadığını gözlemek.

Besin Alerjisi:

  • Besinlerdeki proteinlere bağışıklık sisteminin verdiği reaksiyondur.
  • Çoğunlukla bebek ve küçük çocukları etkiler, çünkü bağışıklık sistemleri henüz gelişmemiştir.
  • Nadir görülür (uzmanlar yetişkinlerin sadece %1 ‘ini, 5 yaş altındaki çocukların %3’ünü, bebeklerin 8%’ini etkilediğini söylüyor).
  • Reksiyonlar çok çabuk ortaya çıkar, genellikle 30 dakika içinde.
  • Bir besin alerjisi çok küçücük miktarda alerjen ile bile ortaya çıkabilir.
  • Besin alerjileri deri ve kan testleri ile ortaya çıkartılabilir.

Yukarıdaki karşılaştırma salisilat hassasiyeti ile ilgili bu sayfadan tercümedir.

Okuduğum çokça kaynakta, besin intoleransı için bir kova benzetmesi yapılıyor. Siyelim ki salisilat intoleransına sahipsiniz, doğal olarak salisilat bulunan besinler ve katkı olarak eklenenlerin tamamı vücudunuzda birikiyor, eğer vücudunuzun atabildiği yavaşlıkta tüketirseniz bir sorun yok, ama kovanızı hızlıca doldurursanız, küçük dozlarda da taşmaya başlıyor. Bu yüzden kovayı dolduranları gözardı edip, en son dokunan besine odaklanmanıza yol açabiliyor. Eğer bir maddeye intoleransınızın olduğundan şüpheleniyorsanız bu maddeyi içeren besinleri 3 ay tamamen diyetinizden çıkartıp kendinizi gözlemeniz gerekiyor. Besin intoleransının etkileri oldukça geniş sindirim sisteminden, sinir sistemine, ciltten gözlere birçok yeri etkileyebiliyor. Besinler kesildiğinde şikayetleriniz de kesiliyorsa hangi besinleri az tüketmeniz gerektiğini bulmuş oluyorsunuz. Katkı maddeli besinleri tüketmemenin önemi de burada ortaya çıkıyor, çünkü anladığım kadarı ile besin intoleransına yol açan maddeler tat verme ve koruma amacı ile katkı olarak çokça kullanılıyor. Benzer şekilde, baharatlar, kurutulmuş besinler, konsantreler, meyve sebze suları da doğal olsa da hassas bünyeler  tarafından özellikle hangi besinle sorununuz olduğunu tespit edip güvenli olduğundan emin olana kadar sakınılması gerekenler arasında yer alıyor. Çünkü kurutulup konsantre etme işlemleri sırasında kimyasal yoğunluğu yani dozu da artmış oluyor (bir tutam nane hazırlamak için kaç taze nane gerekir?).

Salisilat içeren besinleri içeren bir ingilizce liste bu sayfada mevcut, elimden geldiğimce bu dosyada salisilat içeren besin listesini tercüme ettim. Bizim marketlerde fazla bulunmayanları eklemedim. Konu hakkında bilgisi olanlara annem için soruyorum: Ihlamur, sumak, roka, bu bitkilerde salisilat miktarı hakkında bilgisi, tecbüresi olan var mı? Bizde çokça tüketiliyor ama salisilat açısından bilgi bulamadım.

spice-370114_1920

 

Ben bu bilgileri edinmeden önce Neptün için çocuklarda alerji testleri ile ilgili bu soruyu sormuştum. Bu arada başka bir konu için kan alınması gerekti ve doktora döküntülerinden bahsedince o arada kandan alerji testlerini de yaptıralım dedi. Maliyetli de bir testmiş (benim yaptırdığım yerde en azından), sonuçta yumurta akı, inek sütü, buğday unu, fıstık, soya fasulyesi bakılmış (kakao, kestane ve hazır kek yediğinde olduğundan şüphelendiğimi belirtmiştim ama onlara özel bir şey yapılmamış) ve alerjisi negatif çıkmış. Bu bilgileri edindiğim için Neptün’dekinin alerji olmadığı benim kafamda netleşmişti bile aslında çünkü böyle temel besinlere alerjisi olsa idi kreş çağından önce bebekken çok daha yoğun olurdu, belli ki beslenme biçiminin değişmesi ve hazır besinlerin hayatına girmesi ile bir kota doldurma durumu yaşıyoruz.

 

Bunlar da ilginizi çekebilir:

Post Footer automatically generated by Add Post Footer Plugin for wordpress.

Tags: , ,

Bir yorum

  1. Negatif cikmistir non-ige oldugundan, intolerance kisminda yazdigin gibi daha kucukken daha hassas olmasi gerekir sarti yok, ilk kati gidalarda yiyebildigi sonra degisebiyor

Yorum bırak